Zaza Dernekler Federasyonu Genel Başkanı Tercüman'ı ziyaret etti


Zaza Federasyon Genel Başkanı Murat Bukan, gazetemizi ziyaret etti. Bukan; '' Zazalar, zazadır, bilmeyene de anlatacağız'' dedi.

14.01.2021 22:46


Bir kısım ziyaretleri için İstanbul'a gelen Zaza Dernekleri Federasyonu Genel Başkanı Murat Bukan, gazetemizi ziyaret etti. Ziyaretinde uzun süredir hem halk arasında, hemde kamuoyunda kafaları karıştıran önemli soruları, işin uzmanı ve gerçek sorumlusuna sorduk.

Tercüman :Sevgili Başkanım ilk sorumuz; Zazalar kimdir ?

M.Bukan : Tarihin antik döneminden günümüze kadarAnadolu'da Fırat ve Dicle havzası ile, İran'ın kuzey batısı Horasan bölgesi ve Hazar Denizinin güney sahilleri bölgesinde yaşayan kadim bir halktır.

M.BUKAN :Türkiye’de Bingöl, Tunceli, Diyarbakır Elâzığ, Şanlıurfa/Siverek, Bitlis/Mutki ve Gerger çevresi ile komşu bölgelerde yaşayan ve sayıları 10 milyon civarında bulunan bir halk kitlesidir. Türkiye’de yanlış bir bilgi ve inanç olarak Zaza dili Kürtçenin bir lehçesi ve Zazalar da Kürtlerin bir alt kolu olarak tasnif edilmektedirler. Ancak Mann-Haddank, Windfuhr, Mackenzie, Minorsky, Bruinessen, Ludwig Poul, Todd, Joyce Blau, Lecoq, H.F. Lynek, P. A. Andrews, G. Kojima, Jacobson, A. N. Chomsky, J. Gippert gibi onlarca gibi onlarca yabancı bilim adamı yanında ülkemizde otorite kabul edilen İlber Ortaylı, Murat Bardakçı ve hatta Şeyh Muhammed Merduh, Reşid Yasemi, Alaadin Seccadi gibi bazı Kürt tarihçiler de 80 yıl öncesinden başlamak üzere yaptıkları çalışmalarla Zazacanın ayrı bir dil olduğunu Zazaların ayrı bir halk olduğunu ispat etmişlerdir. Günümüzde Zazacanın ayrı bir dil olduğu bilimsel olarak kabul edilmiş bir gerçeklik olup tartışma sadece siyasi düzlemde cereyan etmektedir.

Farklı ülkelerden bilim adamlarının Zazaların ayrı bir halk olduğunu ispat etmelerine, Zazalar Kürt milliyetçisi oluşumlarından uzak durmalarına rağmen genel Türkiye kamuoyu ve devletin kurumlarında Zazaları Kürt olarak gören yaklaşımlara da maalesef şahit olmaktayız. Zazaları Kürt gören bu yaklaşımın bilimsel olarak tutarlılığı olmadığı gibi evrensel insan hakları mantığında izahı mümkün değildir.

Diğer taraftan, Kürt milliyetçileri dışında, DEAŞ gibi dini aşırılıkçılar, radikal sol örgütler, Şii gruplar ve Ermeni diasporasının da Zazalara ilişkin farklı çabalarının da olduğu görülmektedir. Kürt milliyetçileri Zazaların Kürt hareketinden uzaklaşmasına tepki olarak Zazalara karşı eylemlerini artırmış durumdadırlar.



T: Zaza tarihçesi ile ilgili bir iki örnek verebilirmisiniz?

M.BUKAN :. M.Ö. 520 li yıllarda Pers (Ahameni) Kralı 1. Darius tarafından İran'ın Hemedan bölgesinde Bisutun kayalığındaki 3 dilde yazdığı yazıta (kitabe) Fırat havzasındaki Zazana bölgesinden bahseder. Yani bugün Zazaların yoğun yaşadığı Dersim, Elazıg, Bingöl, Muş Diyarbakır bölgesinde Zazaların M.Ö 520 li yıllardan çok daha önce yaşadıklarını göstermektedir.

1232 yılında dönemin Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat tarafından onaylanmış şecarede Zazalardan bahseder. Kureyş secaresi anadoluda alevi ocaklarının içinde en eski tarihi secare olarak kabul edilir. Arapça yazılan bu secarede Talip Molla Bani Zaza yazılmakta. Yani Zaza toplumundan yol talibi (alevi) Molla Bani Zazanın imzası var.

Selçuklu Sultanı 2. Gıyasettin Keyhüsrev tarafından 1336 yıllarında yaptırılan ve günümüzde Aksaray-Konya yolu üzerindeki Tamek Köyü yakınında bulunan ve günümüzde Türkiye'nin en büyük külliyesi hüviyetini koruyan Zazadin Hanı.

1341-1444 yıllarında yaşayan Osmanlı tarihinin en önemli şair ve edebiyatçılarından Kaygusuz Abdal bir şiirinde Türk-Zaza-Gürcü-Kürt-Arapları ele almıştır. Buradan da anlaşılıyor ki Zazaları ayrı kendi başına bir halk olarak görüyor.

Yani, Zazaları ve Zaza kelimesinicumhuriyet döneminde kürtleri bölmek için devletin uydurduğu bir isimlendirme diyen Kürtçü milliyetçilere cevabenTürkiye Kamuoyu şunu bilmeli : Zaza halkı ve zaza kelimesinin tarihçesi antik dönemden, günümüze kadar halen devam etmektedir.



Tercüman : Zazalar kürttür algısı vardır. Bunun sebebi nedir ?

M.BUKAN : Burada devletin Zazalar ile ilgili politikasında tutarsızlık gözlemliyorum. Cumhuriyetin ilk yıllarında Zazaları ve Zaza dilini bağımsız gören ve yok hükmünde sayılmadığını görüyorum. 1980 li yıllarda Kenan Evren anayasası olarak bilinen ve devlerin zazaları ve zaza dilini toptan yok sayma ve yasaklama politikaları başlamıştır. 1990 lı yıllarda devlet politikası Zazaları Kürt gösterme ve Zaza dilini Kürtçenin lehçesi gösterme dönemi başlamıştır.

1990 lı yıllardan sonra Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesine toptan bir bakış sergilendiğini ve bu coğrafyada yaşayan herkesi Kürt ve bütün dilleri de Kürtçenin lehçesi gösterdiğini görüyoruz.

Bu da PKK ya ve kürtçü milliyetçilerin ekmeğine yağ sürmüştür. PKK ve kürtçü milliyetçiler, yalan ve yanlış bilgiler ile ciddi bir propaganda yaparak günümüze kadar Zazaları Kürt ve Zazacayı Kürtçenin lehçesi olarak Türkiye kamuoyuna bir algı oluşturmasına sebep olmuştur. Bu tamamen siyasi bir projedir. Zazaları Kürt kimliği adı altında eritmek ve Zaza dilini kürtçenin lehçesi olarak gösterip, asimile politikasını uygulayıp, bölgedeki yaşayan Zazaları kürtleştirme politikasıdır.

Bilim dünyası Zazaların anadolun kadim bir halkı olduğunu ve Zaza dilinin müstakil bir dil olduğu hususunda hemfikirler. Bu konuda dünyanın farklı ülkelerindeki bilim insanlarının verileri otadayken sadece siyasi olarakkarar alınması kabul edilir birşey değildir.

Tercüman : Zaza dilini müstakil dil olduğuna dair bilim insanlarından bir kaç örnek verebilirmisiniz ?

M.BUKAN :
Kürtlerin en önemli tarihçesi Şerefname Kürt tarihçi Şerefhani Bitlisi kitabesinde kürtleri kurmançç, lor, kelhor ve sorani olarak belirtmiştir.

Yine kürt tarihçi ve yazar Şeyh Muhammed Merduh kürtleri kurmanç, soran, lor ve kelhor olarak belirtmiştir.

Aleaddin Seccadi, kürtleri Soran ve Kurmanç lardan oluştuğunu söyler.

Fransız dil bilimci ve kürtçe dil uzmanı LecoQ, 2006 yılında Irak-Erbil'deki sempozyomda kürtlerin anavatanının İsfahan olduğunu, Zazaların bir bölümünün kürtler tarafından asimile edildiği, fakat Zazaların Türkiye'de yaşayanlarını asimile edemediikleri belirtmiştir ve Zazaların Kürt olmadığını vurgulamıştır.

Kürdolojinin babası kabul gören Vilademir Minorski islam ansiklopedisi ingilizce baskısında, Zazaların kürt olmadığını vurgulamıştır.

2014 yılında kürtçü milliyetçisi Seyithan Kurij ile yaptığı roportajda Kürtçe dil uzmanı Jou blue doğrusunu söylememis gerekirse, kürtlerin goran ve zazaları asimile ettiğini ama zazaları tam olarak asimile edemediğini ve zazaların kürt olmadığını, zaza dilinin de müstakil bir dil olduğunu vurgulamıştır.

Kendi dalında dünyada otoriter kabul gören dil bilimcilerinden Mac Kenzie, Terry Lynn Todd, Ingvar Savınberg, Avram Noam Chomsky, Jacobson, jonst Gippert, ludwing paul, Kristina kehl bodrogi, oscar mann, karl haddank gibi bir çok dil bilimci zaza dilinin çok eski ve kadim bir dil olduğunu ve kürtçe dilinden bağımsız olduğunu vurgulamışlardır.

Zaza dilini kürtçenin lehçesi göstermek, tamamen kürtçü milliyetçilerinin siyasi bir projesidir. Bu projeye ülkemizdeki siyasetçilerinden, büroksasine kadar herkes kanmıştır, bu projeye farkına varmadan destek vermektedirler.

Tercüman : PKK VE KÜRTÇÜ MİLLİYETÇİLERİNİN ZAZALAR VE ZAZA DİLİ KONUSUNDAKİ YAKLAŞIMLARI NELERDİR ?

M.BUKAN :
Kürt milliyetçileri ZAZA FEDERASYONU’nun son yıllardaki çalışmalarından ve ZAZA aidiyet bilincinin yükselişinden çok büyük rahatsızlık duymaktadırlar. Zaza kimliğinin yükselişinin Kürt milliyetçiliğine büyük zarar verdiğini düşünmekte ve problemin kaynağı olarak dış düşman olarak gördüğü devletimizi suçlamakta ve Zaza federasyonunun devlet destekli hareket ettiğini ve Kürdistan’ın kuzey ve Batı kesimlerinde Kürt olgusunu yıkmaya çalıştığını propaganda etmektedir. Kürt milliyetçileri nihai hedef olarak Zazacanın yok edilmesini ve Zazaların Kürtleşmesini hedeflemektedirler. Kürt milliyetçilerinin bu fikirlerine Kürt milliyetçileri ile ittifak ilişkisi içinde olan Türk solu da büyük oranda destek vermektedir. Örneğin Türk solundan sosyoloğ İSMAİL BEŞİKÇİ Zazalara karşı Kürt milliyetçilerinin tezlerinin propagandasını yapmaya devam etmektedir. Kürt milliyetçilerinin Zazalara ve Zazacaya karşı ırkçı, inkarcı ve imhacı zihin dünyasının dışavurumu olan bazı eylem ve kararlarına ilişkin örnekler aşağıda yer almaktadır.

1- 1995 yılında PKK 5. Kongresinde KÜRT ULUSUNU oluşturmak için Doğu- Güneydoğu bölgesinde Kürt kimliğinin herkes tarafından kabul edilmesi ve Kürtçe’nin herkes tarafında konuşulacak ve yazılacak hale getirilmesi hedefi ortaya konulmuştur.

2- 2009 yılında Tunceli’de PKK dağıttığı bildiride ‘ZAZA FAALİYETİ’ yapanlar Kürt ulusal hareketine karşı ihanet faaliyeti olarak kabul ediyoruz, bu ihanete karşı gerekenler yapılacaktır denilmiştir.

3- PKK’nın silahlı kanadı HPG 2010 Eylül ayında dağıttığı bildiride Kürt kimliği ve PKK’nın politikalarını reddeden “ZAZA”lara karşı şu ifadeler yer alıyordu ‘son yıllarda halkımıza dayatılan ve halkımızın birlik olmasını engelleyen Zazacılıktır. Zazacılık adı altında nerden geldiği belli olmayan cahilane teoriler ile halkımızın kafası karıştırılmakta ve özgürlük hareketimiz aleyhine faaliyet yürütülmektedir. Bu ihanet içerisinde yer alanlar cezalandırılacaktır. (Bu bildiri sonrası Tunceli ve Bingöl başta olmak üzere Avrupa’da Zazalara karşı saldırılar oldu)

4- 2010 yılında açılan Munzur Zaza dil bölümünün kapatılması için Tunceli’de HDP il yönetimi öncülüğünde gençlik kolu yürüyüş yaptılar. Zaza dil bölümünü seçen gençlerimize tehtidler ve fiziki saldırlar oldu.

5- 2012 yılında KURDİ- DER tarafında yapılan konferansta sonuç bildirgesi 2. Maddesinde Zazaları ayrı bir millet, Zaza lehçesini müstakil bir dil olarak sayan bütün anlayışlar mahkum ettirilmeli. Bu Kürt ulusal hareketini bölme girişimidir.

6- Artuklu üniversitesi yaşayan diller bölümünde Zazaca çalışmaları yürüten MEHMET TAYFUN 2014 yılında RÜDAV’a verdiği röportajda Kürtçenin tüm lehçelerini birleştirip tek dil meydana getirmeliyiz.

7- İstanbul Kürt enstitüsü Başkanı SAMİ TAN bir röportajda Kürtçenin tüm lehçelerini birleştirip tek dil oluşturmalıyız demektedir.

Tercüman : SAYIN BUKAN, ZAZALARA YÖNELİK ASİMİLE ETME FAALİYETLERİ KÜRTÇÜ MİLLİYETÇİLER Mİ ? BÖLGEDE BULUNAN  ERMENİ EMELLERİ VE FAALİYETLERİ DE MEVCUT MU? KONUYU BİRAZ AÇAR MISINIZ ?

M.BUKAN :
Ermeni diasporası ve Ermeni milliyetçiliğinin özellikle Alevi Zazalar üzerinden Ülkemiz üzerinde etki üretme çabası içerisinde olduğu bilinmektedir. Özellikle Tunceli bölgesindeki Zazalara yönelik Ermeni diasporasının farklı faaliyetleri ve emelleri bulunmaktadır. Bu kapsamda başta ülkemizde ve Avrupa’da Ermeni diasporası ZAZA gençlerimizin üzerinde ciddi çalışmalarda bulunmaktadır. Konuya ilişkin bazı örnekler aşağıda yer almaktadır.

1- Tunceli’de 2009 yılında 9. Munzur festivaline davet edilen TİGRAN HAKOPYAN belediye salonundaki konuşmasında ‘Dersim’in Ermeni’ olduğunun propagandasını yaptı.

2- 2010 yılında ‘Dersim’li Ermeniler inanç ve yardımlaşma derneği’ kuruldu. 14. Mayıs 2012 tarihinde dernek Başkanı Dersimin %75’nin Ermeni olduğunu ilan etti.

3- İstanbul Ermeni patriği ARAM ATEŞYAN 26 nisan 2013 tarihinde FETÖ terör örgütüne ait Samanyolu  tv’de çıktığı programda Dersimin %90’nı Ermeni’dir dedi.

4- Dersimle ilgili Ermeni tezlerine FETO örgütünün  desteklediği ve bu konuda 11 Mart 2010 tarihinde Web’de FETÖ terör örgütü lideri Gülen Tunceli’de ki Alevilerin Ermeni - Süryanilerden meydana gelmiş Nusayri akidesine sahip kimseler olduğunu iddia etmişti...

5- 14.06.2014 tarihinde Almanya Gladbech’te yapılan Dersim festivalinde Almanya Ermeniler konseyi Başkanı SAMUEL LULUKYAN dersimin Ermeni toprağı olduğunu ve Dersimde Ermeni cumhuriyetini kuracaklarını söyledi.

6- 2015 tarihinde Dersimde ‘Ermeniler ve Aleviler dostluk derneği kuruldu. (Bu dernek Kürtçü milliyetçileri gibi yalanlarla düzmece tezler üreterek Alevi Zazaları kandırarak büyük Ermenistan projesi içim alt yapı hazırlamaktadır.)

7- 2016 yılında Erivan’da yapılan bir etkinlikte Zaza gömleği giydirilmiş bir çok kişinin katıldığı bu etkinlikte ülkemize karşı Nazi ırkçılarından daha ağır söylemleri salondakiler ayakta alkışlıyorlar. (https://www.youtube.com/watch?v=3M6Fx0vH__A, The Armenian Diaspora & The Qizilbash Alevi Phenomenon: Sarkis Hatspanian) Erivan’da ki bu toplantıya katılan kişiler Avrupa’da bazı ülkeler de Aleviliğin islam dininden ayrı bir inanç olduğunu da propaganda eden kişilerdir.

8- SARKİS HATSPANİAN Avrupa’da yapılan konferansta Dersimlilerin %1000 Ermeni olduğunu tekrarlamıştır...

58

Hava Durumu ANKARA